Pages Menu
TwitterRssFacebook
Categories Menu

Posted by on Apr 10, 2015 in Content, Inspiratie |

Social enterprise: Uit Je Eigen Stad

Social enterprise: Uit Je Eigen Stad

“Goede ideeën? Altijd welkom!”

 

Door: Suzanne Duijndam
Als dochter van een tuinder ben ik maar al te bekend met het boerenleven. Waar mijn ouders in de planten zaten, speelde ik bij mijn grootouders tussen de tomaten en bij de buren tussen de komkommers. Daarom was ik ook zo benieuwd naar Uit Je Eigen Stad, een van de grootste stadsboerderijen van Europa én ook een social enterprise, impact first! Uit Je Eigen Stad is een onderneming die een positieve bijdrage wil leveren aan een duurzamer voedselsysteem. Bewust omgaan met ons eten, dat vinden ze belangrijk. Voor Ineziatief had ik een gesprek met David Jan Van Gorkom over de stadsboerderij. Een plek in Rotterdam waar het werk op een boerderij inzichtelijk is. Een stadsboerderij met een restaurant, een kleine delicatessewinkel en een wekelijkse stadsmarkt. Naast dat er interessante workshops en rondleidingen zijn, bieden ze ook de mogelijkheid om te vergaderen of een feestje te geven in de kas. Een plek waar je voedsel en de productie ervan ziet, ervaart en proeft. En de oogst? Die proef je in het restaurant.

Hanke_Arkenbout-34-3

Uit Je Eigen Stad

Hoe is Uit Je Eigen Stad ontstaan?
Onze stadsboerderij is ontstaan uit een idealisme van drie ondernemers. We wilden de productie van voedsel naar de mensen toebrengen, ze kennis laten maken met alle aspecten van het boerenleven. De oogst, de productie, maar ook juist alles wat tegen kan zitten. We laten onze bezoekers zien wat een stuk grond oplevert en hoe het smaakt. Als Uit Je Eigen Stad keren we het economische model binnenstebuiten en daar willen we eerlijk en open over zijn. We vinden dat er te weinig informatie naar buiten wordt gebracht over zo’n actueel onderwerp. De voedselketen is en blijft een veelbesproken onderwerp. We zien veel biologische supermarkten ontstaan, maar deze veranderen in feite niets aan de keten. De boer en tuinder produceren ons eten, dan gaat het naar de veiling, vervolgens via het distributiecentrum naar de supermarkt, waarna het eindelijk op ons aanrecht belandt. Op onze markt belanden producten in je koelkast die diezelfde ochtend van het land zijn gehaald. Natuurlijk steunen we biologische supermarkten, maar dat neemt niet weg dat de producten nog steeds dezelfde weg afleggen voordat ze eindelijk bij de consument terecht komen en dat is jammer. We willen het proces graag kinderlijk inzichtelijk maken en de weg naar de consument verkorten. Met dit idee hebben we uiteindelijk een stuk grond toegewezen gekregen aan de voormalige Zuidhavens en zijn we begonnen met Uit Je Eigen Stad.

Hoe heeft dit idee zich doorvertaald naar de verschillende onderdelen van Uit Je Eigen Stad?
We willen het idee van landbouw dichter bij de mensen brengen: het zaaien, telen en het oogsten. Maar om dichter bij het publiek te komen hebben we ook een publiekelijk aspect nodig. We willen er zijn voor de stad en dat betekent ook dat we iets moeten vertellen en laten zien. Dit is begonnen met het restaurant. Als je komt kijken is het ook leuk als je iets kunt proeven, zien en doen. Daarom zijn we niet alleen begonnen met de stadsmarkt, maar ook met een grote waaier aan workshops en rondleidingen. Zo is de cursus biologisch tuinieren net gestart. Dit is een cursus van 10 maanden waarin we mensen leren hun tuin te onderhouden, een teeltplan te maken en producten te groeien. De animo is enorm!

stadsmarkt 5

Markt

Ook hebben we gemerkt dat het hebben van publieke functies cruciaal is voor onze overlevingsstrategie. De landbouw kost geld, maar de publieke functies als de workshops en de horeca leveren geld op. Daarom staan we naast op onze eigen markt, ook op de Rotterdamse Oogst en de Maandmarkt in Den Haag. We krijgen nu eenmaal meer voor onze krop sla op de markt dan bij de groothandel. We doen zoiets intensiefs, dat we eigenlijk te weinig grond hebben. Daarom leggen we ons toe op het kweken van bijzondere producten, veelal op bestelling van chef-koks. We maken onder meer eetbare bloemen, gele bieten en bolcourgettes. Dat zijn producten die per vierkante kilometer ook nog iets opleveren.

Dus jullie werken samen met veel meer initiatieven?
Ja. lokaalbewust en duurzaamheid ligt als toets op elke beslissing die we nemen. We willen zoveel mogelijk lokaal doen en duurzaam zijn. Zolang het bijdraagt aan de maatschappij gaan we graag een samenwerking aan. Een bijzonder project is de viskwekerij waar we de ontlasting van de vissen gebruiken als voeding voor onze groenten. Via een uitgebreid proces buigen bacteriën de afvalstoffen om tot nitraten en nitrieten, wat we weer gebruiken voor de gewassen die we telen op drijvers. Dit heet het aquaponicsysteem. De vissen voeren we met een speciaal biofood en als de vissen volgroeid zijn dan verkopen wij ze aan chef-koks in de buurt. Juist in dat circulaire element zit de crux, dat is waar we behoefte aan hebben: dichtbij, lokaal, duurzaam en bewust!

Kun je iets meer vertellen over het kennisplatform?
Binnen het kennisplatform delen we onze kennis op meerdere manieren. We zijn begonnen met gewoon te delen. Of het nu gaat om vissen of paddenstoelen. Zo hebben stagiaires van de opleiding Product Design van de Willem de Kooning Academie een stageonderzoek gedaan naar het ontwikkelen van duurzaam verpakkingsmateriaal. Zij zochten uit of en hoe de hennepmatten uit het aquaponicssysteem gebruikt kunnen worden als duurzaam verpakkingsmateriaal. We willen niet alleen alles delen, maar ook andere mensen betrekken die weer iets voor ons kunnen betekenen. Op deze manier zijn er inmiddels tientallen kruisverbanden ontstaan, door te delen! In het bedrijfsleven geeft dit nog wel eens problemen omdat we niet de hele dag bezig kunnen zijn met vertellen. De landbouw gaat ook gewoon door en de kippen willen ook eten. Aan de andere kant werkt het zo aanstekelijk, dat jonge mensen er niet alleen over praten, ze doen het ook! Daar kunnen wij echt geen nee tegen zeggen.

De pijlers zijn educatie, innovatie en validatie. Hoe omvatten jullie deze pijlers?
Onze missie is een positieve bijdrage leveren aan een duurzamer voedselsysteem, waarin we als consumenten en producenten weer bewust omgaan met ons eten. Dat doen we aan de hand van onze pijlers. In het educatieve deel omvatten we alles wat we mensen willen leren. Bijvoorbeeld de moestuin, de workshops, maar ook projecten met scholen. We willen een belangrijke rol spelen in het onderwijs. We zijn bezig modulesvoor de lessen biologie. De les in de klas, de praktijk bij ons. Het is een ongedwongen manier omdat bijna elke groep die komt ook een rondleiding boekt. Er zit altijd een stukje kennis bij, dat is ook een van de redenen dat mensen kiezen voor onze locatie. Daarnaast willen we graag innoveren. De viskwekerij en het paddenstoelenproject zijn hier voorbeelden van. We gebruiken validatie om in alles waarde toe te voegen, vooral in het aanstekelijke plezier waarin we voor en door de stadsbewoners bijdragen aan de lokale voedselproductie.

Wat is jullie ambitie?

L1010084

De kas met groente

Wij hopen dat nog veel meer toffe en sympathieke initiatieven bij ons aansluiten. Wie weet worden we wel een stad in eigen stad. Ook is ons streven om onze missie echt één te laten worden met ons DNA. Dat we de kernwaarden educatie, innovatie en validatie terug laten komen in alles wat we doen en wie we zijn. Zo moet onze markt niet zomaar een markt zijn, maar een plek waar je ook kunt leren om worsten te maken. We willen dat de kernwaarden niet zomaar een kunstje zijn, maar echt in ons denken en doen zitten. Als dat allemaal klopt, dan willen we ook nadenken over uitbreiding naar andere steden.